Làm website doanh nghiệp hết bao nhiêu tiền, và tiền đó đi đâu

Khi khách hàng hỏi giá làm website, câu trả lời trung thực nhất là một câu hỏi ngược: website này phải làm được việc gì cho bạn? Một trang giới thiệu công ty 8 trang và một website bán hàng có kho, mã giảm giá, tích hợp vận chuyển là hai bài toán khác nhau về bản chất, dù cả hai đều gọi là "website".

Bốn nhóm chi phí luôn có mặt

1. Hạ tầng — phần rẻ nhất nhưng bắt buộc

Tên miền và hosting là chi phí duy trì hằng năm, không phải chi phí một lần. Tên miền .com đăng ký mới hiện khoảng 330.000đ/năm, tên miền .vn khoảng 500.000đ/năm. Hosting cho một website doanh nghiệp bình thường rơi vào khoảng 1.600.000đ/năm — đã bao gồm SSL, sao lưu và email theo tên miền.

Nhóm này chiếm phần rất nhỏ trong tổng chi phí, nhưng lại là nhóm hay bị cắt sai nhất. Tiết kiệm 800.000đ/năm bằng cách chọn hosting rẻ, rồi mất khách vì web tải 8 giây vào giờ cao điểm, là một phép trừ lỗ.

2. Giao diện — phần chênh lệch giá lớn nhất

Có ba đường đi, và giá khác nhau vì công sức khác nhau:

• Dùng theme có sẵn, cấu hình lại nội dung: nhanh nhất, chi phí thấp nhất. Phù hợp khi ngành của bạn có mẫu sẵn tốt và bạn cần lên mạng trong 1–2 tuần.
• Dùng theme làm nền, thiết kế lại các trang quan trọng: trang chủ, trang dịch vụ, trang sản phẩm được vẽ riêng theo thương hiệu; phần còn lại dùng cấu trúc có sẵn. Đây là lựa chọn cân bằng nhất cho phần lớn doanh nghiệp.
• Thiết kế mới hoàn toàn từ bản vẽ: có bản thiết kế Figma riêng, lập trình theo đúng từng pixel. Đắt vì nó là công sáng tạo cộng công lập trình, và mọi thay đổi đều tính bằng giờ người.

Một điểm ít ai nói: chọn đường thứ nhất không có nghĩa là website sẽ trông rẻ tiền. Website trông rẻ tiền chủ yếu vì ảnh xấu và nội dung sơ sài, không phải vì theme.

3. Chức năng — tính theo việc, không tính theo trang

Đây là nơi báo giá phình lên. Mỗi chức năng dưới đây là một khối công việc riêng, cần lập trình và cần kiểm thử:

• Thanh toán trực tuyến (cổng thanh toán, đối soát, xử lý giao dịch lỗi)
• Tính phí vận chuyển theo khu vực, tích hợp đơn vị giao hàng
• Đa ngôn ngữ — không phải "dịch", mà là nhân đôi toàn bộ nội dung và cấu trúc
• Đồng bộ với phần mềm kế toán, CRM hoặc phần mềm bán hàng đang dùng
• Tài khoản khách hàng, lịch sử đơn, tích điểm
• Đặt lịch hẹn, đặt bàn, tra cứu bảo hành

Nếu bạn muốn kiểm soát chi phí, hãy chia chức năng thành hai cột: cần để bán được hàng ngay và tốt thì có. Cột thứ hai để dành cho giai đoạn hai, khi website đã có doanh thu để tự trả tiền cho chính nó.

4. Nội dung — hạng mục bị đánh giá thấp nhất

Website không có nội dung thì chỉ là bộ khung. Chi phí thật của nội dung gồm: chụp ảnh sản phẩm hoặc ảnh thực tế công trình, viết bài giới thiệu và bài dịch vụ, viết mô tả cho từng sản phẩm, và sắp xếp toàn bộ vào đúng chỗ.

Vì sao báo giá chênh nhau 10 lần

Khi bạn nhận hai báo giá 5 triệu và 50 triệu cho "cùng một website", thường là do những khác biệt sau — và chúng thường không được ghi trong báo giá:

• Ai viết nội dung. Báo giá rẻ gần như luôn ngầm hiểu là khách tự viết, tự gửi ảnh.
• Bao nhiêu lần sửa. "Sửa đến khi hài lòng" và "sửa 2 lần" là hai mức giá khác nhau.
• Có tối ưu tốc độ và chuẩn SEO kỹ thuật hay không. Phần này mất công nhưng khách khó nhìn thấy, nên rất dễ bị cắt âm thầm.
• Bàn giao thế nào. Bạn có nhận được tài khoản quản trị, mã nguồn, tài khoản tên miền hay không? Nếu không, chi phí thật sẽ hiện ra vào năm thứ hai.
• Sau bàn giao ai chịu trách nhiệm. Web bị lỗi sau 3 tháng thì gọi ai, có mất phí không.

Ba câu nên hỏi trước khi ký

1. Tổng chi phí năm đầu và năm thứ hai là bao nhiêu? Con số năm thứ hai mới cho thấy chi phí thật của việc duy trì.
2. Sau khi bàn giao, tôi đứng tên tên miền và hosting đúng không? Đây là câu quan trọng nhất trong cả cuộc trao đổi. Tên miền phải đứng tên doanh nghiệp bạn, không phải tên đơn vị thi công.
3. Những gì không nằm trong báo giá này? Một đơn vị làm việc đàng hoàng sẽ trả lời được ngay và cụ thể.

Vậy nên chi bao nhiêu

Nguyên tắc đơn giản: chi phí website nên tương xứng với giá trị một đơn hàng và số đơn bạn kỳ vọng. Nếu một hợp đồng của bạn giá trị 50 triệu, đầu tư 30 triệu cho website là hợp lý vì chỉ cần một hợp đồng là hoàn vốn. Nếu bạn bán sản phẩm 200.000đ, hãy bắt đầu gọn nhẹ và dồn tiền cho quảng cáo và nội dung — vì lúc đó lưu lượng truy cập mới là điểm nghẽn, không phải giao diện.

Điều tệ nhất không phải chi nhiều hay chi ít, mà là chi một lần rồi bỏ đó. Website là kênh bán hàng cần được cập nhật; một website 10 triệu được chăm mỗi tháng sẽ đem lại nhiều hơn một website 60 triệu bị bỏ quên sau ngày bàn giao.