Đọc Google Search Console đúng cách: 6 báo cáo cần xem mỗi tháng

Trước khi trả tiền cho bất kỳ dịch vụ SEO nào, hãy mở Search Console. Rất nhiều vấn đề tưởng là "cần làm SEO" thật ra là một dòng lỗi hiển thị rõ trong công cụ này — và sửa được trong một buổi.

Việc đầu tiên nếu bạn chưa có: xác minh quyền sở hữu tên miền và gửi sitemap. Đây là hai bước bắt buộc; thiếu chúng thì website mới gần như không được phát hiện, như đã nói ở bài 7 nguyên nhân website không lên Google.

Báo cáo 1: Hiệu suất — báo cáo quan trọng nhất

Cho biết bốn con số: số lượt hiển thị, số lượt click, tỷ lệ click và vị trí trung bình.

Cách đọc bốn con số này

• Lượt hiển thị tăng nhưng click không tăng: bạn đang xuất hiện nhiều hơn nhưng ở vị trí thấp, hoặc thẻ tiêu đề chưa hấp dẫn. Việc cần làm là viết lại thẻ tiêu đề và mô tả.
• Click giảm mà hiển thị giữ nguyên: thường do có kết quả mới cạnh tranh phía trên, hoặc Google hiện câu trả lời trực tiếp. Xem lại nội dung để trả lời sâu hơn phần bị lấy mất.
• Vị trí trung bình cải thiện nhưng chưa có click: bình thường, vì từ vị trí 15 lên 11 vẫn chưa ai thấy. Hãy kiên nhẫn và tiếp tục.

Việc giá trị nhất trong toàn bộ Search Console

Lọc các truy vấn có vị trí trung bình từ 8 tới 20. Đây là nhóm gần trang nhất nhất — chỉ cần bổ sung nội dung trả lời đúng truy vấn đó và thêm vài liên kết nội bộ là có thể vào trang nhất. Việc này nhanh và rẻ hơn nhiều so với viết bài mới, và là thao tác đầu tiên chúng tôi làm khi nhận một dự án SEO.

Xem theo trang thay vì theo truy vấn

Chuyển sang tab trang để biết trang nào đang gánh lượng truy cập. Kết quả thường gây ngạc nhiên: nhiều doanh nghiệp phát hiện một bài viết cũ đang mang nhiều khách hơn cả trang dịch vụ chính — và đó là dấu hiệu nên bổ sung nút liên hệ vào bài viết đó.

Báo cáo 2: Lập chỉ mục trang

Cho biết bao nhiêu trang được index, bao nhiêu không, và lý do.

Những lý do thường gặp và cách xử lý

• Trang bị loại trừ bởi thẻ noindex: nếu là trang bạn muốn index thì đây là lỗi cấu hình, sửa ngay.
• Đã thu thập dữ liệu nhưng chưa index: Google thấy trang nhưng chưa thấy đủ giá trị để đưa vào. Cần bổ sung nội dung và thêm liên kết nội bộ trỏ tới trang đó.
• Trang trùng lặp, Google chọn trang chuẩn khác: bạn có hai trang gần giống nhau. Gộp lại hoặc khai báo trang chuẩn rõ ràng.
• Không tìm thấy — lỗi 404: nếu là trang cũ đã xoá, hãy chuyển hướng sang trang tương đương.
• Bị chặn bởi robots.txt: kiểm tra xem có phải chặn nhầm không.

Báo cáo 3: Sitemap

Kiểm tra hai điều: sitemap đã được gửi và đọc thành công, và số trang trong sitemap khớp với số trang thật. Nếu sitemap báo lỗi hoặc chỉ có một phần trang, Google sẽ bỏ sót phần còn lại.

Với website tự động sinh sitemap, hãy kiểm tra sau mỗi lần thêm nhóm nội dung mới. Bài mới đăng mà không vào sitemap là bài phải chờ rất lâu mới được phát hiện.

Báo cáo 4: Trải nghiệm trang

Cho biết các chỉ số về tốc độ và độ ổn định giao diện, đo từ dữ liệu người dùng thật chứ không phải từ phòng thí nghiệm — nên đáng tin hơn các công cụ đo một lần.

Ba chỉ số cần nhìn: thời gian nội dung chính hiện ra, độ ổn định bố cục, và độ phản hồi khi tương tác. Nếu nhóm trang nào bị đánh giá kém, hãy xem đó là nhóm nào — thường là trang danh mục nhiều ảnh hoặc trang có nhiều mã nhúng. Cách xử lý ở bài tối ưu tốc độ website.

Báo cáo 5: Liên kết

Cho biết website nào đang dẫn về bạn và trang nào của bạn được dẫn nhiều nhất. Hai cách dùng thực tế:

• Biết nội dung nào đáng được dẫn. Trang nhận nhiều liên kết tự nhiên cho bạn biết loại nội dung nào có giá trị với người khác — hãy làm thêm loại đó.
• Phát hiện liên kết lạ. Nếu thấy hàng loạt liên kết từ những website không liên quan, đó có thể là dấu vết của một dịch vụ SEO cũ dùng cách rủi ro.

Cũng nên xem báo cáo liên kết nội bộ: trang quan trọng mà chỉ có một hai liên kết trỏ tới là trang đang bị bỏ rơi. Nguyên tắc phân bổ liên kết nội bộ ở bài xây nội dung theo nhóm chủ đề.

Báo cáo 6: Vấn đề bảo mật và tác vụ thủ công

Đây là báo cáo bạn mong luôn trống. Nếu có thông báo, hãy xử lý ngay:

• Phát hiện mã độc hoặc nội dung bị chèn: làm theo trình tự xử lý ở bài bảo mật WordPress, rồi yêu cầu Google xem xét lại.
• Tác vụ thủ công: nghĩa là website bị đánh giá vi phạm nguyên tắc, thường liên quan tới liên kết mua hoặc nội dung tự động. Cần khắc phục và gửi yêu cầu xem xét lại kèm giải trình.

Ba việc nên làm định kỳ

Mỗi tháng

1. Xem báo cáo hiệu suất, ghi lại lượt hiển thị và click so với tháng trước
2. Lọc truy vấn ở vị trí 8–20 và chọn 2–3 trang để cải thiện
3. Kiểm tra số trang được index có giảm bất thường không

Mỗi quý

1. Rà soát toàn bộ lý do trang không được index
2. Xem báo cáo trải nghiệm trang, xử lý nhóm trang bị đánh giá kém
3. Xem liên kết mới nhận được và nội bộ có phân bổ hợp lý không

Mỗi lần thay đổi lớn

Sau khi đổi giao diện, đổi cấu trúc hoặc chuyển hosting: gửi lại sitemap, yêu cầu index các trang chính, và theo dõi lỗi thu thập dữ liệu trong hai tuần. Quy trình đầy đủ ở bài làm lại website không mất SEO.

Điều Search Console không cho bạn biết

Để tránh kết luận sai, cần biết giới hạn của công cụ:

• Không cho biết lượt truy cập từ các kênh khác — đó là việc của công cụ phân tích website
• Không cho biết khách làm gì sau khi vào website
• Dữ liệu truy vấn được lấy mẫu và ẩn một phần vì lý do riêng tư, nên tổng có thể không khớp tuyệt đối
• Không phản ánh ngay lập tức: dữ liệu thường trễ 2–3 ngày

Dù vậy, đây vẫn là nguồn đáng tin nhất về việc Google nhìn website của bạn thế nào — và nó miễn phí. Nếu bạn chỉ có thời gian mở một công cụ mỗi tháng, hãy mở công cụ này.